Thị trường hạt điều: xuất khẩu, trong nước và nhập khẩu.

by hatdieu.info
thị trường hạt điều

Các thị trường hạt điều xuất khẩu của Việt Nam chịu tác động nặng nề của dịch COVID-19. Việc thiếu hụt container rỗng là nguyên nhân đẩy giá hạt điều lên cao. Thêm vào đó, việc phong tỏa cũng làm giảm nhu cầu của người dân các nước. Ở chiều ngược lại, thị trường hạt điều thô nhập khẩu cũng bị ảnh hưởng tương tự bởi dịch bệnh. Để giảm bớt áp lực khi xuất khẩu gặp khó khăn nhiều doanh nghiệp đang thúc đẩy thị trường tiêu thụ hạt điều trong nước.

Thị trường hạt điều xuất khẩu của Việt Nam các năm qua.

Thị trường hạt điều Hoa Kỳ.

thị trường hạt điều xuất khẩu, trong nước 2021.

Mỹ là 1 trong những thị trường hạt điều xuất khẩu trọng điểm của Việt  Nam.

Tính riêng 5 tháng đầu năm 2021 xuất khẩu sang thị trường Mỹ đạt 389,81 triệu USD. Trong đó kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đạt 341,61 triệu USD, giảm 17,7% so với cùng kỳ năm 2020. Hạt điều Việt Nam hiện chiếm 87,64% thị trường Hòa Kỳ. Nếu so với cùng kỳ thì 2020 thì thị phần của Việt Nam đã sụt giảm 0,58% từ mức 88,22%.

Mặc dù vậy các doanh nghiệp cần tiếp tục tập trung cho thị trường Hoa Kỳ vì tiềm năng còn rất lớn. Thị trường hạt điều Bắc Mỹ có tốc độ tăng trưởng đạt 4,3% giai đoan 2020 – 2025. Chỉ trong vòng 2 tháng 4 và 5 kim ngạch xuất khẩu của Việt đã gần như tăng gấp đôi. Kim ngạch xuất khẩu quý 1/2021 đạt 170,16 triệu USD, tương đương 31.010 tấn.

Bảng tổng hợp sản lượng nhân điều xuất khẩu 2020 và 2021.

THỜI GIAN SẢN LƯỢNG SO VỚI CÙNG KỲ
2020 tăng 8%.
3 tháng đầu 2021 31.010 tấn, tăng 10,1%.
6 tháng đầu 2021 83.436 tấn, tăng 6%.

Bảng tổng hợp kim ngạch xuất khẩu nhân điều 2021 của thị trường hạt điều Mỹ.

THỜI GIAN GIÁ TRỊ KIM NGẠCH
3 tháng đầu 2021 170,16 triệu USD, tăng 30,5% so với cùng kỳ.
6 tháng đầu 2021 462,92 triệu USD, giảm 11,6% so với cùng kỳ.

Thị trường hạt điều châu Âu.

thị trường hạt điều xuất khẩu

thị trường hạt điều xuất khẩu châu Âu

Thị trường châu Âu (gộp chung) là thị trường lớn thứ 2 của hạt điều xuất khẩu Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường EU 3 tháng đầu 2021 đạt 116,77 triệu USD. So với cùng kỳ 2020 thì đã giảm 21,2%. Nhiều chuyên gia dự báo thị trường hạt điều Đức sẽ tăng trưởng bình quân 4,1% giai đoan 2020 – 2025. Nguyên nhân đến từ nhu cầu sử dụng hạt điều làm nguyên liệu chế biến thực phẩm tăng cao. Thị trường hạt điều của Đức chủ yếu là các món snack ăn nhẹ. Nguyên liệu chế biến thực phẩm chủ là hạt điều vỡ.

Bảng tổng hợp sản lượng hạt điều xuất khẩu sang thị trường châu Âu.

THỜI GIAN SẢN LƯỢNG
2019 140.000 tấn
2020 160.000 tấn, tăng 17% so với cùng kỳ.
3 tháng đầu 2021 23.240 tấn, tăng 14% so với cùng kỳ.

Thị trường hạt điều Hà Lan, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Canada.

thị trường hạt điều xuất khẩu và trong nước

thị trường hạt điều xuất khẩu của Việt Nam bao gồm Hà Lan, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Canada.

Hà Lan là một trong những thị trường hạt điều lớn khác của Việt Nam. Với mức tăng trưởng bình quân là 3,2% giai đoạn 5 năm 2020 – 2025. Tổng giá trị kim ngạch đạt 173.17 triệu USD (4 tháng đầu 2021), tương đương 21% tổng lượng điều xuất đi.

Trung Quốc là hiện nay là thị trường hạt điều lớn thứ 3 của Việt Nam. Trong 4 tháng đầu 2021, xuất khẩu điều sang Trung Quốc đạt 21.961 tấn. Giá trị xuất khẩu sang Trung Quốc chiếm 16.7% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.

Thị trường hạt điều Thổ Nhĩ Kỳ là 1 tín hiệu đáng khích lệ trong bối cạnh các thị trường hạt điều chính của Việt Nam đang bị cạnh tranh gay gắt. Năm 2016 chúng ta chỉ mới xuất khẩu được 762 tấn hạt điều sang đây. Chỉ sau 2 tháng đầu năm 2021 lượng xuất đi Thổ Nhĩ Kỳ tăng 140.6% về lượng. Và tăng 108.8% về giá trị so với cùng kỳ năm 2020. Có thể nói thị trường hạt điều Thổ Nhĩ Kỳ năm trong tay Việt Nam khi chúng ta chiếm 92.58%. Mức tăng trưởng bình quân giai đoạn 2016-2020 là 88.1%/năm.

Bảng tổng hợp sản lượng hạt điều xuất khẩu của 4 thị trường, Hà Lan, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Canada.

THỜI GIAN SẢN LƯỢNG HẠT ĐIỀU XUẤT KHẨU
6 tháng đầu 2021 Xuất khẩu sang Hà Lan đạt 33,550 tấn, tăng 18% so với cùng kỳ.
3 tháng đầu 2021 Xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 15,530 tấn, tăng 136,4% so với cùng kỳ năm trước.
6 tháng đầu 2021 Xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 39235 tấn, tăng 61% so với cùng kỳ năm trước.
2016 Xuất khẩu sang Thổ Nhĩ Kỳ đạt 762 tấn.
2 tháng đầu 2021 Xuất khẩu sang Thổ Nhĩ Kỹ đạt 1720 tấn, tăng 157%.
6 tháng đầu 2021 Xuất khẩu sang thị trường hạt điều Canada đạt 9294 tấn, tăng 41,2% so với cùng kỳ năm trước.

Bảng tổng hợp giá trị kim ngạch xuất khẩu của thị trường Hà Lan, Trung Quốc và Canada.

THỜI GIAN KIM NGẠCH XUẤT KHẨU HẠT ĐIỀU
6 tháng đầu 2021 Sang Hà Lan đạt 168,5 triệu USD, giảm 21,2%.
3 tháng đầu 2021 Sang Trung Quốc đạt 112,98 triệu USD, tăng 140,2%.
6 tháng đầu 2021 Sang Trung Quốc đạt 292,11 triệu USD, tăng 85,3%.
6 tháng đầu 2021 Sang Canada đạt 54,8 triệu USD, tăng 27,6%.

Tổng hợp giá trị kim ngạch và sản lượng xuất khẩu hạt điều của Việt Nam nói chung.

thị trường hạt điều 3

các thị trường hạt điều xuất khẩu của Việt Nam bị ảnh hưởng bợi tình trạng thiếu hút container rỗng.

Tính riêng quý 2 năm 2021 Việt Nam đã xuất khẩu 160,100 tấn điều tăng 42,7% so với quý 1/2021. Kim ngạch xuất khẩu quý 2/2021 đạt 980,91 triệu USD, tăng 49,3% so với quý 1/2020. Nếu gộp chung 6 tháng 2021 thì xuất khẩu đã tăng 21,8% về lượng và 10,8% về chất so với 6 tháng 2020.

Xuất khẩu hạt điều sang Hoa Kỳ, châu Âu thời gian tới sẽ chuyển dần theo hướng tích cực. Tuy nhiên, việc thiếu hụt container rỗng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá cước vận chuyển đến năm 2022. Để giải quyết khó khăn này ngành điều đang tích cực chuyển hướng sang thị trường Trung Quốc và khu vực châu Á.

Bảng tổng hợp giá trị kim ngạch xuất khẩu nhân điều năm 2021 và các năm trước đó.

THỜI GIAN GIÁ TRỊ KIM NGẠCH
3 tháng đầu 2011 204,1 triệu USD
Cả năm 2012 1,48 tỷ USD
Tháng 12/2020 280 triệu USD, giảm 6% so với cùng kỳ năm trước.
Cả năm 2020 3,19 tỷ USD, tăng 3% so với cùng kỳ năm trước.
Tháng 1/2021 268 triệu USD, tăng 51,8% so với cùng kỳ năm trước.
Tháng 2/2021 174 triệu USD
2 tháng đầu 2021 442 triệu USD, tăng 21,5% so với cùng kỳ.
Tháng 3/2021 240 triệu USD, giảm 22,5% so với cùng kỳ.
3 tháng đầu 2021 634 triệu USD, giảm 5,8% so với cùng kỳ.
Tháng 4/2021 286,9 triệu USD, tăng 10,6% so với cùng kỳ.
4 tháng đầu 2021 948,8 triệu USD, giảm 1,7% so với cùng kỳ.
5 tháng đầu 2021 1,29 tỷ USD, tăng 4,9% so với cùng kỳ.
Tháng 6/2021 369,5 triệu USD, tăng 43,2% so với cùng kỳ.
6 tháng đầu 2021 1,65 tỷ, tăng 10,8% so với cùng kỳ.

Bảng tổng hợp sản lượng hạt điều xuất khẩu năm 2021 và các năm trước đó.

THỜI GIAN SẢN LƯỢNG XUẤT KHẨU HẠT ĐIỀU
3 tháng đầu 2011 28600 tấn
Cả năm 2012 223.000 tấn
Tháng 12/2020 47.000 tấn, tăng 10,8% so với cùng kỳ.
Cả năm 2020 511.000 tấn, tăng 12,1% so với cùng kỳ.
Tháng 1/2021 45.000 tấn, tăng 78,22% so với cùng kỳ.
Tháng 2/2021 30.000 tấn
2 tháng đầu 2021 75.000 tấn, tăng 46,1% so với cùng kỳ.
Tháng 3/2021 41.000 tấn, giảm 6,8% so với cùng kỳ.
3 tháng đầu 2021 108.000 tấn, tăng 13% so với cùng kỳ.
Tháng 4/2021 48.510 tấn, tăng 8,8% so với cùng kỳ.
4 tháng đầu 2021 161.322 tấn, tăng 15,2% so với cùng kỳ.
5 tháng đầu 2021 216.000 tấn, tăng 18,3% so với cùng kỳ.
Tháng 6/2021 58.746 tấn, tăng 40,8% so với cùng kỳ.
6 tháng đầu 2021 273,537 tấn, tăng 21,8% so với cùng kỳ.

Bảng tổng hợp top 3 thị trường xuất khẩu hạt điều của Việt Nam qua các năm.

THỜI GIAN TOP 3 THỊ TRƯỜNG HẠT ĐIỀU 
Cả năm 2020
  1. Mỹ (30,9%).
  2. Trung Quốc (15,9%)
  3. Hà Lan (12,1%)
Tháng 1/2021
  1. Mỹ (24,4%)
  2. Trung Quốc (19,2%)
  3. Hà Lan (10,3%)
3 tháng đầu 2021
  1. 1. Mỹ (26,8%)
  2. 2. Trung Quốc (17,7%)
  3. 3. Hà Lan (10,3%)
6 tháng đầu 2021
  1. Mỹ (28,1%)
  2. Trung Quốc (17,7%)
  3. Hà Lan (10,2%)

 

Thị trường tiêu thụ hạt điều trong nước.

thị trường hạt điều 4

các thị trường hạt điều trong nước

Với những biến động của thị trường hạt điều xuất khẩu nhiều doanh nghiệp đã chủ động quay về thị trường nội địa. Giải pháp cho thị trường tiêu thụ hạt điều trong nước nằm ở việc chế biến sâu. Quay ngược vòng lịch sử từ năm 2005 đã có hơn 30 cơ sở tham gia chế biến sâu. Một công ty Việt Nam đã đầu tư dây chuyền thiết bị hiện đại (6 tỷ). Cần lưu ý là tại thời điểm 2005 thì 6 tỷ là con số khá lớn. Công suất thiết kế là 2000 tấn sản phẩm/năm. Nhà máy đạt các tiêu chuẩn ISO và HACCP.

Phát triển thị trường tiêu thụ hạt điều trong nước: bài học từ Ấn Độ.

mô hình chuỗi giá trị gia tăng

Ấn Độ là một điển hình về việc phát triển chế biến sâu để phục vụ thị trường hạt điều trong nước. Trước năm 1990, toàn bộ hạt điều điều thô của nước này đều được các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu. Từ năm 1990, ngành điều Ấn Độ đã mạnh dạn thay đổi, tìm cách phát triển cung cầu trong nước. Chính nhờ những nỗ lực này mà Ấn Độ đã chuyển đổi từ xuất khẩu nhân điều sang chế biến sâu phục vụ nội địa. Từ năm 2000 trở đi, việc tầng lớp trung lưu và thượng lưu gia tăng nhanh chóng càng làm việc tiêu thụ nhân điều tăng theo. Phương pháp của Ấn Độ có thể tóm gọn trong 5 gạch đầu dòng sau:

  • Cơ cấu giá thành: Người tiêu dùng có thu nhập trung bình chiếm phần lớn trong xã hội. Vì vậy
  • Chuẩn hóa hệ thống sản xuất: Việc đáp ứng các điều kiện VSATTP cũng như nguồn gốc xuất xứ (bao bì đóng gói, mẫu mã, mã vạch) là hết sức cần thiết. Ngoài ra công tác giám sát chất lượng hàng hóa cũng đặc biệt quan trọng.
  • Đa dạng hóa sản phẩm: Nhu cầu của người tiêu dùng ngày càng đa dạng vì vậy vòng đời sản phẩm sẽ ngày càng ngắn lại. Có thể kể đến kem, chocolate, bánh kẹo, cơm trộn,… Phát triển các sản phẩm có khối lượng 50-100 gram với giá trị nhỏ đánh vào tâm lý người tiêu dùng.
  • Khâu phân phối, bán hàng: Doanh nghiệp cần phát triển các kênh bán hàng khác nhau. Cần cố gắng tăng cường độ hiện diện để thu hút sự chú ý.
    • Các kênh bán hàng từ truyền thống như chợ phiên, chợ làng, lễ hội được quan tâm.
    • Các kênh bán hàng hiện đại như trung tâm thương mại, siêu thị cũng được chú trọng tối đa.
    • Kênh thương mại điện tử.
  • Khâu quảng bá, tiếp thị sản phẩm: Cần đặc biệt chú trọng tác dụng của hạt điều với sức khỏe. Hạt điều là thực phẩm tốt đối với bệnh nhân tiểu đường. Xây dựng logo kết nối lợi ích sức khỏe của hạt điều với tên thương hiệu. Trong chuỗi giá trị gia tăng thì đây là khâu mang lại lợi nhuận lớn nhất.

Cơ hội khi phát triển thị trường hạt điều nội địa theo cách của Ấn Độ.

  • Cơ cấu giá thành: Việt Nam được đánh giá là nước có dân số trẻ. Thu nhập bình quân đầu người cũng như việc tầng lớp trung lưu tăng. Vì vậy doanh nghiệp cần tìm cách cắt giảm chi phi trung gian để có giá thành tốt nhất. Phù hợp với tầng lớp này.
  • Chuẩn hóa quy trình sản xuất hạt điều: Việc là quốc gia xuất khẩu nhân điều nhiều nhất thế giới là một lợi thế. Chúng ta đã quen với các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế.

Thách thức khi phát triển thị trường tiêu thụ hạt điều nội địa.

  • Thói quen của người tiêu dùng Việt Nam thường chỉ sử dụng hạt điều rang muối vào dịp tết. Đối với mặt hàng chế biến sâu, chúng ta chưa có thói quen tiêu thụ rộng rãi. Tính đến năm 2014, tỷ trong hạt điều chế biến sâu dừng ở mức dưới 10%.
  • Các sản phẩm hạt điều chế biến sâu chưa đa dạng. Sự hiện diện của hạt điều trong bánh kéo, thực phẩm chưa nhiều.
  • Khâu phân phối online chưa phải là lựa chọn hàng đầu của các doanh nghiệp. Lý do là vì các sản giao dịch thường đòi hỏi phải chuẩn hóa chất lượng. Đòi hỏi xây dựng tiêu chuẩn cụ thể, chi tiết với nền sản xuất nông nghiệp của Việt Nam là quá khó. Lý do thứ 2 là do việc phải ký quỹ, vận chuyển hàng hóa đến kho của sàn. Tiếp đó hàng sẽ lưu ở kho này cho đến khi có người mua. Phần lớn doanh nghiệp ngành điều là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Vốn lưu động luôn thuộc dạng mỏng, dẫn đến rủi ro không đủ khả năng gồng gánh trong thời gian dài. Cuối cùng, chi phí quảng cáo bán hàng trên các trang mạng là rất cao.
  • Hạt điều dễ bị hỏng trong quá trình lưu kho. Ngoài ra trường hợp để lâu không có người mua thì hàng sẽ bị trả lại cho nhà sản xuất. Lúc này lựa chọn duy nhất của doanh nghiệp là phải bán tháo.
  • Thói quen của người Việt: Việc mua đứt bán đoạn qua hệ thống thương lái từ lâu đã trở thành thói quen. Điều này không dễ để thay đổi 1 sớm, 1 chiều.
  • Nhiều lỗ hổng: luật pháp và chính sách của Nhà nước vẫn còn nhiều lỗ hổng dễ bị tin tặc lợi dụng để trục lợi.
  • Thói quen của người nông dân: với những người trực tiếp trồng điều việc sử dụng thương mại điện tử là điều gì đó hoàn toàn xa lạ.

Thị trường hạt điều thô trong nước và nhập khẩu qua các năm.

Tổng hợp giá trị kim ngạch và sản lượng nhập khẩu hạt điều thô của toàn ngành.

Bảng tổng hợp sản lượng hạt điều thô nhập khẩu 2020 – 2021.

THỜI GIAN KIM NGẠCH NHẬP KHẨU HẠT ĐIỀU THÔ
Cả năm 2020 1,81 tỷ USD, giảm 17,1% so với cùng kỳ.
Tháng 1/2021 186 triệu USD, tăng 220% so với cùng kỳ.
2 tháng đầu 2021 270 triệu USD, tăng 53,5% so với cùng kỳ.
tháng 3/2021 490 triệu USD, tăng 456,82% so với cùng kỳ.
3 tháng đầu 2021 839 triệu USD, tăng 171,5% so với cùng kỳ.
tháng 4/2021 763 triệu USD, giảm 1,1% so với cùng kỳ.
4 tháng đầu 2021 1,9 tỷ USD, tăng 323% so với cùng kỳ.
5 tháng đầu 2021 2,2 tỷ USD, tăng 273% so với cùng kỳ.

Kim ngạch nhập khẩu hạt điều thô của Việt Nam 2020 – 2021.

THỜI GIAN SẢN LƯỢNG NHẬP KHẨU HẠT ĐIỀU THÔ
Cả năm 2020 1,46 triệu tấn, giảm 10,7% so với cùng kỳ.
Tháng 1/2021 130.000 tấn, tăng 250% so với cùng kỳ.
2 tháng đầu 2021 194.000 tấn, tăng 82,8% so với cùng kỳ.
tháng 3/2021 300.000 tấn, tăng 376,2% so với cùng kỳ.
3 tháng đầu 2021 539.000 tấn, tăng 174,2% so với cùng kỳ.
tháng 4/2021 468.716 tấn, giảm 2,3% so với cùng kỳ.
4 tháng đầu 2021 1,2 triệu tấn, tăng 300% so với cùng kỳ.
5 tháng đầu 2021 1,4 triệu tấn, tăng 237% so với cùng kỳ.

Top 3 thị trường hạt điều thô xuất khẩu sang Việt Nam.

THỜI GIAN TOP 3 THỊ TRƯỜNG
Cả năm 2020
  1. Bờ Biển Ngà có lượng điều thô nhập khẩu về Việt Nam giảm 9,6%.
  2. Campuchia có lượng điều thô nhập khẩu về Việt Nam giảm 6,5%.
  3. Ghana có lượng điều thô nhập khẩu về Việt Nam tăng 20,9%.
Tháng 1/2021
  1. Bờ Biển Ngà có lượng điều thô nhập khẩu về Việt Nam tăng 168%.
  2. Indonesia có lượng điều thô nhập khẩu về Việt Nam giảm 43,2%.
  3. Tanzania có lượng điều thô nhập khẩu về Việt Nam tăng 143%.
3 tháng đầu 2021
  1. Bờ Biển Ngà có lượng điều thô nhập khẩu về Việt Nam tăng 300%.
  2. Campuchia có lượng điều thô nhập khẩu về Việt Nam tăng 600%.
  3. Tanzania có lượng điều thô nhập khẩu về Việt Nam tăng 290%.

Thị trường hạt điều thô trong nước bị chi phối bởi thương lái.

Thương lái là người mua gom, chủ vựa hoặc đại lý thu mua hạt điều. Thương lái bắt đầu xuất hiện từ năm 1986 và phát triển mạnh từ sau năm 2000. Ở một mức độ nào đó, những kết quả tích cực của ngành điều trong suốt thời gian qua có sự đóng góp của thương lái. Thống kê sơ bộ thì có khoảng 3000 thương lái đảm nhân việc thu mua hạt điều. Riêng tỉnh Bình Phước có hơn 1000 thương lái.

Thương lái am hiểu mùa vụ thu hoạch điều của từng xã, huyện có trồng điều. Họ có quan hệ thân thiết với các hộ và trang trại trồng điều cũng những những cơ sơ chế biến hạt điều. Các công ty chế biến hạt điều xuất khẩu rất cần sự hỗ trợ của thương lại. Nguyên nhân là do những nhà máy này với công suất lớn nên không thể trực tiếp thu gom hết.

Lý do nhiều thương lái hoạt động chưa hiệu quả:

  • họ thường làm việc thời vụ,
  • quy mô nhỏ,
  • năng lực cạnh tranh không cao.
  • Trình độ và kiến thức liên quan đến ngành thấp,
  • ít vốn hoạt động
  • thiếu tính chuyên nghiệp.
  • Ngoài ra, việc ít hợp tác chia thị trường mua và bán hạt điều cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên.

Nhìn chung, hạt điều có số lượng lớn được thu mua qua 2 đến 3 nhà thu mua trước khi đến được cơ sở chế biến. Điều này dẫn đến việc làm tăng giá nguyên liệu hạt điều.

ba kênh tiêu thụ hạt điều thô

ba kênh tiêu thụ của thương lái

3 hạn chế của kênh thu mua của thương lái:

  1. Hiện tượng tranh mua để bán tạo nên thị trường hạt điều thô ảo, đặc biệt Bình Phước. Ở đó người trồng điều và doanh nghiệp chế biến hạt điều không nắm rõ giá trị thật của điều Bình Phước.
  2. Tình trạng ngâm nước, trộn tạp chất vào điều Bình Phước làm giảm chất lượng nguyên liệu hạt điều.
  3. Tình trạng buôn bán lòng vòng: Cao điểm là những năm điều trong nước giảm sản lượng và giá xuất khẩu nhân điều ở mức cao.

3 nguyên nhân dẫn đến sự biến động của thị trường hạt điều thô trong nước:

  1. Mối liên kết giữa trồng trọt, thu mua, chế biến hạt điều chưa thật vững chắc.
  2. Tinh thần chia sẻ lợi ích: Các bên chưa cùng nhìn về một hướng.
  3. Cơ chế thị trường: Thiếu vai trò điều hành, quản lý của cơ quan chức năng.

Series bài viết hấp dẫn về chủ đề giá hạt điều, thị trường hạt điều và Vinacas.

You may also like

Leave a Comment